بگذر

سنگ کلیه

سنگ کلیه

سنگ کلیه

سنگ‌های کلیوی رسوبات سختی هستند که در داخل کلیه‌ها و از نمک‌های اسیدی و املاح ساخته می‌شوند؛ علل ایجاد سنگ‌های کلیوی متعددند، ولی شایع‌ترین علت آن غلیظ شدن ادرار است که باعث کریستالی شدن و چسبیدن مواد معدنی به یکدیگر می‌شود.

حرکت و عبور سنگ کلیه غالبا با درد همراه است، به طور معمول درد از ناحیه پهلو و یا کمر، دقیقا در زیر دنده‌ها شروع می‌شود و به سمت ناحیه تحتانی شکم و یا لگن حرکت می‌کند، زمانی که سنگ وارد مجاری ادراری می‌شود، شدت درد تغییر می‌کند، معمولا سنگ‌های کلیوی منجر به بروز آسیب جبران ناپذیر نمی‌شوند.

عوامل زمینه ساز بروز سنگ کلیه

کم تحرکی، یکی از عوامل زمینه ساز بروز سنگ کلیه است؛ کم تحرکی که مثلاً در هنگام بیماری یا ناتوانی رخ می‌دهد، می‌تواند سبب برداشت کلسیم بیشتری از استخوان شود، لذا غلظت کلسیم در ادرار افزایش می‌یابد. پرکاری تیروئید اولیه، سبب افزایش دفع کلسیم می‌شود، حدود دو سوم افرادی که بیماری غدد درون ریز دارند، مبتلا به سنگ کلیه می‌شوند، در عین حال این اختلال تنها ۵ درصد موارد سنگ‌های کلسیمی را در بر می‌گیرد.

اسیدوز توبولی کلیه یکی دیگر از عوامل زمینه ساز در بروز سنگ کلیه است؛ در اثر نقص در تولید آمونیاک به وسیله‌ کلیه، افزایش دفع کلسیم (توسط کلیه) ایجاد می‌شود، براساس مطالعات، مصرف زیاد نمک سبب افزایش دفع کلسیم در ادرار می‌شود.

برخی افراد حتی با مصرف رژیم غذایی کم کلسیم، به دلایل ناشناخته روزانه تا ۵۰۰ میلی گرم کلسیم دفع می‌کنند؛ افزایش اگزالات ادرار از دیگر دلایل زمینه ساز بروز سنگ کلیه هستند؛ اگزالات به طور طبیعی تنها در چند ماده‌ غذایی وجود دارد و دسترسی بدن به اگزالات به میزان جذب و دفع آن بستگی دارد، که در همه‌ افراد این نسبت یکسان نیست.

 پروتئین حیوانی، رژیم غذایی پر پروتئین همراه با افزایش دفع کلسیم، اگزالات و اورات است؛ در واقع مصرف زیاد پروتئین حیوانی با بار اسیدی آن یک میلی اکی والان هیدرژن در هر گرم پروتئین سبب افزایش دفع کلسیم می‌شود؛ لذا برخی محققان، رژیم‌های غذایی گیاهی را به افراد مستعد ابتلا به سنگ‌های کلیه توصیه می‌کنند.

به طور کلی  عوامل سنگ سازی این موارد می باشد:

  1. مصرف کم آب و مصرف زیاد نمک مهمترین علل سنگ سازی است.
  2. دفع مقادیر بیش از حد کلسیم از ادرار در اثر اختلال غده پاراتیروئید – که تنظیم متابولیسم کلسیم را به عهده  دارد یا در اثر مصرف بیش از حد کلسیم.
  3. نقرس ( در مورد سنگهای اسید اوریکی)
  4. انسداد ادراری به هر دلیل
  5. عفونت مزمن کلیه
  6. عدم تخلیه منظم ادرار

 

پیشگیری:

    ساعتی یک لیوان آب بنوشد.

    شبها قبل از رفتن به رختخواب دو لیوان آب بنوشید.

    هر دو ساعت  مثانه خود را تخلیه نمایید.

    رژیم غذایی خود را بر اساس نوع سنگ رعایت نمایید.

    پیاده روی و ورزش را فراموش نکنید.

    از مصرف زیاد نمک بپرهیزید.

    در صورت بروز علائمی مانند تب ، لرز، درد شکم و سوزش ادرار یا وجود خون در ادرار به پزشک مراجعه نمایید.

    با رعایت بهداشت فردی از بروز عفونت ادراری پیشگیری نمایید.

    هر شش ماه یکبار به پزشک مراجعه نمایید و تحت معاینه و انجام آزمایشات قرار گیرید.

    بر طبق نظر پزشک و با توجه به علت ایجاد سنگ از داروهای تجویز شده استفاده نمایید.

    از راکد ماندن ادرار در کلیه ها جلوگیری نمایید.

    در رژیم غذایی خود از مواد فیبردار مانند سبزیجات، نان سبوس دار و میوه استفاده نمایید.

    مصرف انواع گوشت قرمز را در رژیم غذایی خود محدود نمایید. سه لیوان شیر=دو لیوان ماست. حتماً بعد از مصرف لبنیات آب بنوشید.

مصرف آب، بهترین راه مقابله با سنگ کلیه

بسیاری از سنگ‌ها بدون کمک پزشک از بدن دفع می‌شوند؛ در صورت وجود درد شدید در پشت یا پهلو‌ها و در صورت ادامه دار شدن این درد به پزشک مراجعه کنید، در صورت وجود خون در ادرار نیز به پزشک مراجعه کنید، جهت جلوگیری از تشکیل سنگ تا حد ممکن آب بنوشید. بعد از دفع سنگ، برای نشان دادن آن به دکتر آن را نگه دارید و از پزشک در مورد نحوه پیشگیری از بروز سنگ سوال کنید.

انتشار: